![]() |
|||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
TULAKONZYA KUKONDWA MULI LEZA Cimwi ciindi Jimu wakabuzya uutakondwi muli Leza kuti naa kuli naakazukauzyizye, nakuba kwa kaindi kaasyoonto buyo, a muzeezo wakuti antela Leza nkwali.
1. COONSE CAKAANZWA CIJISI WA KACAANZABwaanze bwa mubili wa muntu buloompolola kuti kuli mwaanzi. Hena kuli nookazukauzyizye kuti ncinzi cicitika kutegwa kube kubona antela kulanga? Bahyabupampu balatwaambila kuti ibongo bulayobola alimwi a kwibaluka zyuulu zya zyazikozyano, ikuswanganya akubamba twambo, kulumba kububotu. Kuli teelelesya akuyandisya kuleta lusumpuko luzwide kumuntu one. Inguzu mbuli zya magesi zizwa bu bongo zilleendelezya zizo zyoonse izyambubili. Mincini mbuli ma komputa (computer) ilabeleka kwiinda mukubelesya magesi. Pele mbusongo bwamuntu ibwakabamba komputa alimwi akui ambila cakucita. Nke kaambo kaako sikwimba wakaamba kuti mubili wamuntu waamba icaantangalala
kuti mulengi ulakankamasisya. Mubili wamuntu ubamdidwe kabotu icakuswangana cakuti zizo zyonse zileendelana. Mafufwa alimwi a moyo, insinga amilambi zilabeleka mulimo ukankamanisya. Kuti naa ulabweza ma dibilisi aali kkumi, akwaalemba: " komwe" kusikila ku "kkumi,"elyo wamana waabikka munkomwe, wamana buyo wiizungaanya nkomwe alimwi akubweza dibilisi lyomwe-lyomwe a kulijosya munkomwe yako, hena cikonzyeka buti kuti inga waabweza madibilisi mbuli mbwa tobalene: "lyomwe," "lyabili," "lyatatu," kuya kusikila kuli lya kkumi? Kwiinda
mu mulawo wa namba (mathematical
law) , eci Lino koyeeyela kuti cikonzyeka buti kuti ida, bongo, moyo, mafwufwe, insinga, insa, matwi, a-meso alimwi a menyo zyoonse zyili bumbe-bumbe ciindi comwe akutalika kubeleka muciindi comwe. Mbusanduzi
nzi buteeleheheka kuti
mubili wa muntu wa kaanzwa buti? 2. COONSE CIBAMBIDWE CIJISI MUBAMBI Pele bumboni bwa Leza tabujaniki buyo mukwaanza kwa mibili yesu; kuliyalidwe majulu mbwaazulwa. Kosiya dolopo a kumunika kwalyo elyo unke kumunzi. Masiku ulungumane mu
Julu. Eliya kkumbi litubatuba lili kunze aa nyenyezi liitwa kuti mulalabungu
(Milky Way) nku pilingana kwa zyilengwa Leza zyili mujulu (galaxy), antela
kansumbu (island) kali mujulu, a zyuulu zyili zyuulu zyili zyuulu zya mazuba
aabala mbubona mbuli zuba lyesu. Mubwini nkuti izuba a manyika (planets)
ayo ndubazu lwa mulalabungu (Milky Way). Tacikankamanisyi
kuti Mwiimbi ulamaninizya kuti nyenyezi zyibandika bulemu bwa Mulengi
wazyo: Ba habupampu mangi sunu balasyoma muli Leza. Dr. Arthur Campton usilika bantu cimwi ciindi wakamba kuti akampango aka: "Kuli ndime, ilusyomo lutalikila akuziba kuti inyika alimwi amuntu zyakalengwa kumaseseke abusongo bupati. Tacili ciyumu kulindime ikuba alusyomo oolu, ambo cili antangalala ikuti alibubambe bwacintu kuli busongo bwamaseseke bwamuzeezo wabuLeza. Nzila iluleme nyika ibanzeme ipa bubonic wakambo kapati kamba kuti - "kumatalikilo Leza." Bbaibbele taisoli kutondezya kuti Leza kwali, lyabilizya kuti Leza
ulabona. Dr. Arthur Conklin, wakali mwiyi uyiisya zyizo zyizo
zya zyinyama (biologist) kucikolo cipati (University) ca ku Princeton
mboobu mbwaakalemba: "Manjezya
njezya a kuti buumi bwakatalika kwiinda muntenda (accident) inga
kwa kozyanihigwa akuti bbuku lipati lijisi a Zyilengwa zyoonse zyilapa bumboni ca antangalala kuti "Leza Wakaanza, Leza Wakalenga. Bwinguzi bulike bwini bwini bwamatalikilo a nyika a julu alimwi a Bantu - nguLeza. Kuciindi bahyabupampu mukwiiya bantu mbubakali kukala a
miyaluluko njobakali kucita (authropologist), kahya mumusenga ku "New Mexico", Pele bahyaabupampu banjibanji nobahya akujana mafuwa, buli mbumboni bwa zyinyama zyakali kupona kaindi, bapa bukosozi bwandeene. Tabaliboni janza lya Mulengi, bayeeya kuti ezyi zyinyama zyakaima kwiinda mukusandaulwa-sandaulwa kwa ciindi cilafwu (evolved). Mafuwa a banyama aasyihigwa kunsi lyanyika, aiminina zyinyama zyakalikupona zyijisi bubambe bunyongene a kukankamanisya kwiinda mulumbe wabbwe. Aboobo nkaambonzi kutaba abukosozi bwaantangalala: kuti kuli wakazyilenga? I Bbaibbele lilapa busanduluzi bwaantangalala ku mubuzyo wa matalikilo aa zyintu: "Kumatalikilo Leza wakalenga majulu alimwi a nyika." - Matalikilo 1:1. Mumajwi aya maubauba: "Kumatalikilo Leza" tulajana
bwiinguzi bwa maseseke a buumi. Musemo walukondo wakusaanguna uulembedwe
mu Bbaibbele
ngwa kuti Leza nkwali; kwambihya nkwakuti impango yakusaanguna mu
Bbaibbele itwaambila nguzu zya Leza zyipati a mulimo wakwe wa kulenga.
Kapa busanduluzi
a mpango njiyona eyi, Dr. Arthur Sunu ba hyaabupampu banji balakondwa muli Leza. I bbuku litegwa "Behind The Dim Unknown" ilakalembululwa a ba John Clover Monsma (New York: G. P. Putnam's Sons), lijisi mpango zyipati (Chapters) zyili makumi obilo alimwi a cisambomwi (26), yomwe yomwe ya mpango ezyi zyipati yakalembwa a hyaabupampu ujisi luzyibo lwa kuzukauzya kwa zyilengwa Leza (Scientific Research) alimwi ujisi luzyibo lupati kapati (Specialist), atala oonse ukondwa muli Jesu Kilisitu. Omwe omwe wa balembi aba ulakulwaizya musemo nguona wakasimpe wakuti - Leza nkwali. Mumajwi
akuti: "Kumatalikilo Leza" tulajana matalikilo
a zyintu zyoonse. Hena, ono nguni wakababa zyintu zyoonse? Nguni wa kazyilenga kumatalikilo? Nguni wakazyitalika? Kuli buyo bwiinguzi bomwe buzulide: Ngu Leza. Zyintu zyoonse zyituzingulukide zyiloompolola kuti Leza wakaanza, Leza wakalenga, Leza ulapa buumi a kweembela zyilengwa zyakwe. Bwalikke buumi antela Mwiinzo wabuumi, nguupanga buumi. Bwiinguzi bwalikke bupa kukkuta kumakani a matalikilo a julu a nyika, a bantu - ngu Leza. 3. LEZA UBAMBA CILONGWE CA CIGAMININA A BANTU BAKWE Leza wakaanza julu lizwide nyenyezi, wakalenga julu a zyili mumo, ubamba bulongwe bwa cigaminina a bantu bakwe. Wakalibujisi bulongwe obu bwacigaminina a Mosi: "Leza wakali kukanana kuli Mosi... mbuli muntu mbwakanana amwenzyinyina" (Kulonga 33:11). Alimwi Leza uyanda kunjila mubulongwe bwacigaminina andiwealimwi akuba mwenzinyoko. Jesu wakasyomezya baabo bakali kumucilila wakati: "Muli beenzuma" (Johane 15:14). Tonse tulalwana a muzeezo wa Leza, nkambo bube bwamuntu mbwa lukondo. Taku munyama wakayaka kale cipaililo. Pesi konse-konse nkotujana basankwa a bamakaintu, tulajana kabakomba. Mukati kamoyo onse mwamuntu kuli kuyandisisya kukomba, kuzyiba Leza, kuyandisyisya kuba mwenzyinyina a Leza. Nitucilila kuyandisyisya oku tula mujana Leza, kucinyina kudonaika kuti Leza kwali. Mu myaka ya muma 1990s zyuulu zyuulu (Millions) zya bantu batakondwi bakakuzangila kutakondwa alimwi a kucengulukila kuli Leza. Mbobu mbwa kaamba mwiyi mupati (professor) wa kucikolo cipata (University) caku St. Petersburg, walo wakali hyaabupampu mulwiiyo lwa nyenyezi a majulu julu (astronomy), mu kwiiminina kulimva kwa banji-banji batakali kukondwa mu cisi cakali kwiitwa kuti Soviet Union: "Ndakasola kuyandaula kuti ndijane musemo wabuumi mu kuzukauzya lwiiyo lusumpukide (scientific research). Pele kunyina nindakajana cintu cindipa camba. Ba hyaabupampu boonse bandizingulukide bajisi kulimvwa komwe kwa kubulilwa. Nindakalanga julu mbuli mbolikwazeme mulwiiyo lwangu lwa nyenyezi a majulu julu (astronomy), alimwi a kuzyingwa mukubulilwa kwa mumoza, ndakalimva kuti kweelede kuti kakuli busanduluzi bumwi. Elyo ciindi nindakatambula Bbaibbele ndi mwakandipa a kutalika kulibala, kubulilwa mu buumi bwangu kwakamana, ndakalimvwa kuzulizya. Ndajana kuti Bbaibbele lyalikke ngu mwiinzo undipa camba. Ndamutambula Jesu mbuli Mufutuli wangu alimwi ndajana luumuno lwa kasimpe, kupegwa camba, alimwi a kukkuta kwa kuzulizya mu buumi bwangu." Mu klistu ula kondwa muli Leza nkaambo ka kuswaangana a Leza alimwi a kujana kuti Leza ulamupa kukkuta mukuyandisyisya kwa moyo wakwe. Leza ngu bakkomanina ba klistu nibamujana kuti nkwali, ulatupa kuti tubone zyintu mubupya, kulimvwa kupya, kulombozya kupya alimwi a kukkomana kupya. Leza tatusyomezyi buumi bunyina mapenzi alimwi a kuzwangana, pele Leza ulatupa lusinizyo lwa kutusololela alimwi a kutubamba kuti twaba a bulongwe bwa cigaminina a nguwe. Zyuulu zyuulu zya bakondwa zyilakonzya kupa bumboni kuti balakonzya kuzyisowa zyintu zyoonse kwiinda kupona kakunyina Leza mu maumi abo. Oku nkokugambya kupati, kuti Leza Singuzu zyoonse, wa kaanza zyilegwa zyoonse akuzyipanga alimwi a kukwabilila majulu julu (galaxies) ulayandisyisya kuba abulongwe bwa cigaminina kuli oonse mulombwana a mukaintu, musankwa a musimbi. Davida caka mukankamanisya, ncakalemba kuti:
Mulengi wesu "ulabikka muzeezo" kuli omwe-omwe wesu. Ulaba a kuyandisyisya kuli omwe-omwe wesu mbuli kuti ndiswe tolikke Leza mbaakalenga. Aboobo tulakonzya kukondwa muli leza: (1) Nkaambo ka bwaanze bunyongenene (intricate design) bwa zyintu zyoonse nzyakalenga zyituzigulukide. (2) Nkaambo kakulimvwa kwa kuyandisyisya Leza kuli muli ndiswe kutupa kutakkalikana kusikila twajana kulyookezya muli Leza. (3) Nkaambo notumuyandaula akumujana, Leza ulatupa kukkuta mukuyandisyisya a kulombozya kwesu koonse - kwakuzulila. 4. NGU LEZA UULI BUTI? Ncamaanu ikuti Leza uyanda kuli zubulula kubantu mbaakalenga icacigaminina mbubwena mbuli Taata mbwayanda kuti bana bakwe bamuzyi.be. Mu Bbaibbele Leza ulatwambila kuti nguni alimwi a mbuli mbwabede. Ncikombolenzi Leza ncakabelesya ciindi nakalenga balombwana alimwi
a bakaintu? Mbwali
Leza ulijisi ciwa hena nciimo cili buti cizwidilila kuli zyoose? 5. JESU MBWA ZUBULULA LEZA MBWABEDE Wakalizyi kuti muntu ngotupona limwi ujisi munyinsu wa bwini kwiinda muntu ngotumvwa buyo antela ngotubala mu bbuku. Elyo wakaboola ansi ano muciimo cabuntu mubuntu bwa Jesu. Leza wakaseluka a kuzyi kweelena andiswe a kuba mbuli ndiswe- kutegwa a tuyiisye mbotweelede kupona a kukkomana, alimwi a kuti tukonzye kumubona Leza mbuli mbwabede. Hena
Leza wakaiswaya buti nyika mubuntu? Mbuli mbobala makani a Jesu mu mabbuku a Mateyo, Maako, Luka alimwi a Johane, mu Cizuminano cipya, uya kulivumbuda cifwanikiso cipati ca Taata wesu uli kujulu. Bazezyi banswi bagalangene bakasowa tunyandi twabo a ku muccilila Klistu, a balo bana basyoonto bakali ku mu bunganina kuti batambule zyileleko kuzwa kuli Nguwe. Jesu wakali kukonzya kupa camba ku mubisyi utyompokedwe kapati alimwi a kootobeka muntu ulisalazya ca kuupaupa. Jesu wakaponya malwazi oonse kutalikila kukuponya boofweede kusikila kuli bahicinanta. Mukati kamicito yakwe yoonse, Jesu waka tondezya kuti Leza ngu luyando. Wakacikonzya kupa lugwasyo munzila yatakaninga citidwe alimwi itana citidwe kuzwa kuciindi cakwe. Kuzubulula kuzwide bulemu Jesu nkwaakatondezya kuti Leza uli buti kwaka
citika a ciciingano. Banji bakali kulizukauzya "Ina kuti kaka Leza naali boobu!" antela. "Ina kuti kaka Leza naali bobuya!" Pele buumi bubotu, bwa kulyaaba kwa Jesu alimwi a lufu lwakwe a ciciingano lulamuzubula Leza ca antangalala kwiinda kusaanguna. Bantu bakalijana kaba lungumana mubusyu bwa Leza, a kumubona mbuli mbwali luyando, luyando lutagoli alimwi lutamani. Ulakonzya kumuzyiba Leza ndilyona lino mbuli Jesu mbwa muzubulula. Oku kuzubulula inga kwakusololela mukubamba kumusala cacigaminina akwaamba kuti: "Taata, nda Kuyanda!"
© 2003
The Voice of Prophecy Radio Broadcast |
|